PHTHALATE ESTERS AND THEIR STATUS IN SEAFOOD CONSUMPTION

Teknolojinin gelişmesi ile birlikte kullanımı artan birçok organik ve inorganik kirletici ile kimyasal kontaminantlar hem biyolojik sistemi hem de insan sağlığını tehdit edecek boyutlara ulaşmaktadır. Fitalatlar plastik malzemelere dayanıklılık ve esneklik vermesi amacıyla kullanılan insan yapımı bileşiklerdir. Gıda ambalajları, oyuncak, kozmetik, ev malzemeleri, medikal aletler gibi birçok alanda plastik materyallerin kullanıldığı düşünüldüğünde fitalatlara ne kadar çok maruz kaldığımız ortaya çıkmaktadır. Birçok organik kirletici gibi fitalatlar da yağda çözülmekte ve su, hava ve organik yapılar sayesinde taşınabilmektedir. Plastik materyallere kovalent bağ ile bağlanmadıkları için ürünlerden çevreye yayılımı kolay olmaktadır. Sağlık riski taşıması nedeniyle gıda ile temas eden materyallerde plastik kullanımı ve fitalat esterleri içeriği yasal düzenlemelerle sınırlandırılmıştır. Su ürünleri kalıcı toksik bileşiklerin biyoakümülasyonu açısından güvenilir bir indikatördür ve insanların maruz kalma düzeyinin tespit edilmesinde kullanılabilmektedir. Gerçekleştirilen çalışmalarda diğer gıda ürünlerinde olduğu gibi su ürünlerinin de çeşitli oranlarda fitalat esterleri içerdiği ortaya konulmuştur. Farkında olmadan yoğun miktarda maruz kaldığımız fitalat ve fitalat esterleri konusunda üretici ve tüketicilerde bilinçlenme sağlanması gerekmektedir. 

Many organic and inorganic pollutants and chemical contaminants, which are increasingly used together with the development of technology, are threatening both biological system and human health. Phthalates are man-made compounds which are used for imparting durability and flexibility to plastic materials. Considering the use of many inland plastic materials such as food packages, toys, cosmetics, household materials, medical equipment, it is obvious that human are exposed to high levels of phthalates. Like many organic pollutants, phthalates are dissolved in oil and transported by water, air and organic structures. The propagation of phthalate esters from products to the environment is easy due to not being covalently bonded to plastic materials. The use of plastics in food contact materials is limited by legal regulations considering health risks of phthalate esters. Aquaculture is a reliable indicator of bioaccumulation of persistent toxic compounds and can be used to determine the exposure level of humans. Studies have shown that fish products contain phthalate esters in various proportions as in other food products. It is important to raise consciousness of producers and consumers about phthalate and phthalate esters which we have been exposed intensively.