Research Article
BibTex RIS Cite

İlâhiyat/İslâmi İlimler Fakültelerinde Kur’ân-ı Kerîm Dersleri: Ezber mi, Yüzünden Okuma mı?

Year 2022, Issue: 15, 467 - 490, 31.12.2022
https://doi.org/10.47502/mizan.1181683

Abstract

Kur’ân Okuma ve Tecvîd dersleri, ülkemizde dînî hizmetleri yürüten kadroları yetiştirmekle yükümlü İlâhiyat/İslâmî İlimler Fakülteleri müfredatında yer alan, en önemli derslerdendir. Uygulama esasına dayalı bu derslerde, haftada iki saatle sınırlı sürede talebenin nasıl yeterli hale getirilebileceği, öne çıkan problemlerdendir. Bu çalışmada, öğrencilerin Kur’ân okuma seviyesinin kifâyetli hale gelebilmesi için, derslerin yüzünden okuma mı yoksa müfredat ezberlerini tamamlama üzerine mi bina edilmesi gerektiği meselesi çözümlenmeye çalışılmaktadır. Konu üzerine daha önce yapılmış çalışmalardan farklı olarak, uygulama birliğini tesise yönelik katkı sağlama hedefiyle, güncel, uygulanabilir müfredat ve sınav şablonu önerisi takdim edilmekle birlikte bu öneri doğrultusunda ders verilen öğrencilere yöneltilen anketle, tatbik edilen yöntemin sağlaması yapılmaktadır. Sûre ezberlerinin Kur’ân-ı Kerîm derslerinin vazgeçilmez bir unsuru olduğu fakat, genel eğilim ve uygulamanın aksine, yüzünden okuma esasına dayalı bir ders yöntemi takip edilmesinin hem Kur’ân eğitiminin amacı hem de genel öğrenci profili açısından en makul yaklaşım olduğu kanaati sonuç kısmında zikredilmektedir.

References

  • Alemdar, Yusuf. “İlâhiyat Fakültelerinde Kur’ân Dersleri ile İlgili Problemler ve Çözüm Önerileri”. Cumhuriyet Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi 12/1 (2008), 177-212.
  • Benli, Abdullah. “İlâhiyat Fakültelerinde Yürütülen Kur’ân Okuma ve Tecvîd Dersleri için Bir Program Önerisi”. Bilimname: Düşünce Platformu 28 (2015/1), 125-165.
  • Celâluddîn es-Suyutî. el-İtkân fi ulûmi’l-Kur’ân, thk. Muhammed Ebü’l-Fazl İbrâhim. Kahire: Dârü't-Türas, 3. basım, 1985.
  • Çetin, Abdurrahman. Kur’an Okuma Esasları. İstanbul: Emin Yayınları, 50. Basım, 2020
  • Dağ, Mehmet. “İlâhiyat Lisans Tamamlama (İlitam) Programlarında Kur’ân Dersi -Müfredat, Materyal Hazırlama ve Karşılaşılan Sorunlar-”. EKEV Akademi Dergisi- Sosyal Bilimler- 17/55 (2013), 37-54.
  • Diyanet İşleri Başkanlığı Eğitim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Program Geliştirme Daire Başkanlığı. “Hafızlık Eğitim Programı”. Erişim 27 Eylül 2022. https://egitimhizmetleri.diyanet.gov.tr/Documents/Haf%C4%B1zl%C4%B1k%20E%C4%9Fitim%20Program%C4%B1%20-%202021%20(YEN%C4%B0).pdf
  • el-Cevherî, Ebû Nasr İsmail b. Hammad. es-Sıhâh, thk. Şihabüddin Ebû Amr, Beyrut: Dârü’l-Fikr, 1998.
  • Gökdemir, Ahmet. “Kur’ân Okuma ve Tecvîd Derslerinde Karşılaşılan Problemler (Kırklareli Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Örneği)”. İlâhiyat Fakültelerinde Kur’ân Eğtimi ve Öğretimi (Sorunlar-Çözümler-Yöntemler) (2019), 17-42.
  • İbn Manzûr, Ebü'l-Fazl Muhammed b. Mükerrem b. Ali el-Ensârî. Lisânü’l-Arab. Beyrut: Daru Sadır, 1994.
  • İbnü’l-Cezerî, Ebü’l-Hayr Şemsüddin Muhammed b. Muhammed b. Muhammed b. Alî. en-Neşr. nşr. Muhammed Ali Dabbâ. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, ty.
  • İbnü’l-Cezerî, Ebü’l-Hayr Şemsüddin Muhammed b. Muhammed b. Muhammed b. Alî. et-Temhîd. thk. Ğanim Kaddûri. Beyrut, Müessesetü’r-Risâle, 1986.
  • Komisyon. Tecvîd Risalesi. danışman. Fatih Çollak. İstanbul: Üsküdar Yayınevi, 2012.
  • Kur’an-ı Kerim. (Erişim 29 Eylül 2022). https://kuran.diyanet.gov.tr
  • Kurtubî, Ebû Abdillah Muhammed b. Ahmed. el-Câmi li Ahkâmi’l-Kur’ân. Riyad: Dâru Âlemi’l-Kütüb, 2003.
  • Muhammed B. Musa Al-i Nasr. Kuran Tilavetinde Yaygın Hatalar: Fatiha Suresi Örneği. çev. Nihat Temel. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2021.
  • Muhammed Mekkî Nasr el-Cüreysî. Nihayetü’l-kavli’l-müfîd. Kahire:, Mektebetu Evladi’ş-Şeyḫ li't-Turas, 2018.
  • Ragıb el- İsfahânî, Ebü'l-Kâsım Hüseyin b. Muhammed b. Mufaddal. el-Müfredat fî garibi'l-Kur'ân. İstanbul: Kahraman Yayınları, 1986.
  • Sifil, Ebubekir. “Kıraat”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 25/433. Ankara: TDV Yayınları, 2022.
  • Süleyman Yıldız, “Kur Sistemine Dayalı Kur’ân Eğitimi Üzerine Bir Deneme: Yöntem-Analiz-Teklif (İstanbul Üniv. İlahiyat Fak. Örneği)”. İlahiyat Fakültelerinde Kur’ân Eğitimi ve Öğretimi (Sorunlar-Çözümler-Yöntemler). ed. Ahmet Gökdemir. 201-231. İstanbul: Ravza Yayınları, 2019,.
  • Taşköprîzâde, Ebü'l-Hayr İsamüddin Ahmed Efendi. Miftâhü’s-sa’âde ve misbâhü’s-siyâde fi mevzuâti’l-ulûm. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1985.
  • Zerkeşî, Muhammed b. Abdullah. el-Burhân fî ulûmi’l-Kur’ân. Kahire: Dâru İhyai'l-Kütübi'l-Arabiyye, 1957.

How Should Qur'an Lessons Be Taught in the Faculties of Theology/Islamic Sciences: By Memorizing Surahs or By Ensuring That the Verses of the Quran Are Read Correctly?

Year 2022, Issue: 15, 467 - 490, 31.12.2022
https://doi.org/10.47502/mizan.1181683

Abstract

Qur'an lessons are one of the most important courses in the curriculum of the Faculties of Theology/Islamic Sciences, which are responsible for educating the staff who carry out religious services in our country. In these courses, one of the prominent problems is how to make the student competent in a limited time of two hours a week. In this study, it is tried to solve the issue of whether the lessons should be based on reading or completing the memorization in the curriculum so that the students' reading level of the Qur'an can be sufficient. Unlike previous studies on the subject, up-to-date and applicable curriculum and exam template proposals are presented with the aim of contributing to the unity of practice. Contrary to the general tendency and practice, it is stated that it is the most reasonable approach to follow a teaching method based on reading.

References

  • Alemdar, Yusuf. “İlâhiyat Fakültelerinde Kur’ân Dersleri ile İlgili Problemler ve Çözüm Önerileri”. Cumhuriyet Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi 12/1 (2008), 177-212.
  • Benli, Abdullah. “İlâhiyat Fakültelerinde Yürütülen Kur’ân Okuma ve Tecvîd Dersleri için Bir Program Önerisi”. Bilimname: Düşünce Platformu 28 (2015/1), 125-165.
  • Celâluddîn es-Suyutî. el-İtkân fi ulûmi’l-Kur’ân, thk. Muhammed Ebü’l-Fazl İbrâhim. Kahire: Dârü't-Türas, 3. basım, 1985.
  • Çetin, Abdurrahman. Kur’an Okuma Esasları. İstanbul: Emin Yayınları, 50. Basım, 2020
  • Dağ, Mehmet. “İlâhiyat Lisans Tamamlama (İlitam) Programlarında Kur’ân Dersi -Müfredat, Materyal Hazırlama ve Karşılaşılan Sorunlar-”. EKEV Akademi Dergisi- Sosyal Bilimler- 17/55 (2013), 37-54.
  • Diyanet İşleri Başkanlığı Eğitim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Program Geliştirme Daire Başkanlığı. “Hafızlık Eğitim Programı”. Erişim 27 Eylül 2022. https://egitimhizmetleri.diyanet.gov.tr/Documents/Haf%C4%B1zl%C4%B1k%20E%C4%9Fitim%20Program%C4%B1%20-%202021%20(YEN%C4%B0).pdf
  • el-Cevherî, Ebû Nasr İsmail b. Hammad. es-Sıhâh, thk. Şihabüddin Ebû Amr, Beyrut: Dârü’l-Fikr, 1998.
  • Gökdemir, Ahmet. “Kur’ân Okuma ve Tecvîd Derslerinde Karşılaşılan Problemler (Kırklareli Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Örneği)”. İlâhiyat Fakültelerinde Kur’ân Eğtimi ve Öğretimi (Sorunlar-Çözümler-Yöntemler) (2019), 17-42.
  • İbn Manzûr, Ebü'l-Fazl Muhammed b. Mükerrem b. Ali el-Ensârî. Lisânü’l-Arab. Beyrut: Daru Sadır, 1994.
  • İbnü’l-Cezerî, Ebü’l-Hayr Şemsüddin Muhammed b. Muhammed b. Muhammed b. Alî. en-Neşr. nşr. Muhammed Ali Dabbâ. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, ty.
  • İbnü’l-Cezerî, Ebü’l-Hayr Şemsüddin Muhammed b. Muhammed b. Muhammed b. Alî. et-Temhîd. thk. Ğanim Kaddûri. Beyrut, Müessesetü’r-Risâle, 1986.
  • Komisyon. Tecvîd Risalesi. danışman. Fatih Çollak. İstanbul: Üsküdar Yayınevi, 2012.
  • Kur’an-ı Kerim. (Erişim 29 Eylül 2022). https://kuran.diyanet.gov.tr
  • Kurtubî, Ebû Abdillah Muhammed b. Ahmed. el-Câmi li Ahkâmi’l-Kur’ân. Riyad: Dâru Âlemi’l-Kütüb, 2003.
  • Muhammed B. Musa Al-i Nasr. Kuran Tilavetinde Yaygın Hatalar: Fatiha Suresi Örneği. çev. Nihat Temel. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2021.
  • Muhammed Mekkî Nasr el-Cüreysî. Nihayetü’l-kavli’l-müfîd. Kahire:, Mektebetu Evladi’ş-Şeyḫ li't-Turas, 2018.
  • Ragıb el- İsfahânî, Ebü'l-Kâsım Hüseyin b. Muhammed b. Mufaddal. el-Müfredat fî garibi'l-Kur'ân. İstanbul: Kahraman Yayınları, 1986.
  • Sifil, Ebubekir. “Kıraat”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 25/433. Ankara: TDV Yayınları, 2022.
  • Süleyman Yıldız, “Kur Sistemine Dayalı Kur’ân Eğitimi Üzerine Bir Deneme: Yöntem-Analiz-Teklif (İstanbul Üniv. İlahiyat Fak. Örneği)”. İlahiyat Fakültelerinde Kur’ân Eğitimi ve Öğretimi (Sorunlar-Çözümler-Yöntemler). ed. Ahmet Gökdemir. 201-231. İstanbul: Ravza Yayınları, 2019,.
  • Taşköprîzâde, Ebü'l-Hayr İsamüddin Ahmed Efendi. Miftâhü’s-sa’âde ve misbâhü’s-siyâde fi mevzuâti’l-ulûm. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1985.
  • Zerkeşî, Muhammed b. Abdullah. el-Burhân fî ulûmi’l-Kur’ân. Kahire: Dâru İhyai'l-Kütübi'l-Arabiyye, 1957.
There are 21 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Religious Studies
Journal Section Research Papers
Authors

Fatih Cankurt 0000-0001-9352-429X

Publication Date December 31, 2022
Submission Date September 29, 2022
Acceptance Date December 13, 2022
Published in Issue Year 2022 Issue: 15

Cite

ISNAD Cankurt, Fatih. “İlâhiyat/İslâmi İlimler Fakültelerinde Kur’ân-ı Kerîm Dersleri: Ezber Mi, Yüzünden Okuma mı?”. Mizanü’l-Hak: İslami İlimler Dergisi 15 (December 2022), 467-490. https://doi.org/10.47502/mizan.1181683.